معرفی کارگروه
کارگروه آموزش پایداری و ESG به منظور پاسخگویی به نیاز روزافزون سازمانها و نهادهای اقتصادی کشور در زمینه یکپارچهسازی اصول زیستمحیطی، اجتماعی و حاکمیتی (Environmental, Social, and Governance – ESG) در ساختارها و فرآیندهای خود، تحت نظارت کرسی یونسکو آموزش محیطزیست دانشگاه پیام نور ایجاد شده است.
در دهههای اخیر، اصول ESG به عنوان چارچوبی استراتژیک برای ارزیابی عملکرد پایدار سازمانها و کاهش ریسکهای غیرمالی مطرح شدهاند. با این حال، شکاف قابل توجهی میان دانش نظری و پیادهسازی عملی این اصول در بخشهای مختلف اقتصادی وجود دارد. این کارگروه با رویکردی کاربردی و بومیسازیشده، به انتقال دانش و توسعه ظرفیت در سه بخش کلیدی میپردازد:
- بخش بانکداری: تأمین مالی پایدار، ارزیابی اعتبار سبز و مدیریت ریسکهای اقلیمی
- بخش صنعت: کاهش انتشار کربن، اقتصاد دایرهای و بهینهسازی مصرف منابع
- بخش بیمارستان : مسئولیت اجتماعی، مدیریت پسماند پزشکی و ارتقای سلامت جامعه
اهداف اصلی این کارگروه عبارتند از:
- تدوین راهنماها و استانداردهای بومی ESG برای هر بخش
- برگزاری کارگاههای آموزشی و توانمندسازی متخصصان
- طراحی شاخصهای سنجش عملکرد پایداری
- ایجاد بستر همکاری میان دانشگاه، صنعت و سیاستگذاران
- مشاوره و پشتیبانی علمی برای سازمانهای متقاضی
این کارگروه با بهرهگیری از ظرفیتهای علمی دانشگاه پیام نور و شبکه بینالمللی یونسکو، در پی ایجاد اکوسیستمی یادگیرنده و عملگرا برای تحقق تعهدات پایداری در سطح ملی و منطقهای است.
معرفی زیرگروههای تخصصی کارگروه آموزش پایداری و ESG
کارگروه آموزش پایداری و ESG با هدف ترویج مفاهیم توسعه پایدار، ارتقای دانش تخصصی و حمایت از بومیسازی رویکردهای محیطزیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) در بخشهای کلیدی کشور تشکیل شده است. این کارگروه میکوشد با رویکردی آموزشی، تخصصی و کاربردی، زمینه آشنایی، توانمندسازی و توسعه ادبیات اجرایی ESG را متناسب با نیازها و ظرفیتهای کشور فراهم سازد.
در این چارچوب، سه زیرگروه تخصصی در حوزههای بانکداری و تأمین مالی، صنعت و تولید، و بیمارستان و سلامت پایدار فعالیت میکنند که در ادامه معرفی میشوند.
۱. زیرگروه بانکداری و تأمین مالی پایدار
بخش مالی در هدایت جریان سرمایه و پشتیبانی از توسعه پایدار، نقشی اثرگذار و راهبردی دارد. تأمین مالی پایدار، ناظر بر توجه نظاممند به ملاحظات محیطزیستی، اجتماعی و حاکمیتی در فرآیندهای سرمایهگذاری، اعتباردهی و مدیریت ریسک است. بر این اساس، نهادهای مالی میتوانند با شناسایی بهتر ریسکها و فرصتهای مرتبط با ESG، در جهتدهی منابع به فعالیتهای مسئولانهتر و پایدارتر نقش مؤثرتری ایفا کنند.
این زیرگروه با بهرهگیری از چارچوبها و رویههای شناختهشده بینالمللی در حوزه بانکداری مسئولانه، افشای ریسکهای اقلیمی و گزارشدهی پایداری، و با توجه به الزامات و تحولات داخلی در حوزه حاکمیت شرکتی، شفافیت و مدیریت ریسک، بر توسعه ظرفیتهای آموزشی و تحلیلی در این حوزه تمرکز دارد.
محورهای فعالیت
- ارزیابی ریسکهای ESG در اعتباردهی: تبیین مفاهیم، ملاحظات و ابزارهای اولیه برای شناسایی و ارزیابی ریسکهای محیطزیستی، اجتماعی و حاکمیتی در بررسی مشتریان و پروژهها.
- توسعه مفاهیم مالی سبز: بررسی ظرفیتها و الزامات مرتبط با ابزارهایی نظیر تأمین مالی سبز، اوراق سبز و حمایت از پروژههای مرتبط با بهرهوری انرژی و انرژیهای تجدیدپذیر.
- گزارشدهی و افشای اطلاعات: آموزش مبانی گزارشدهی پایداری، معرفی چارچوبهای بینالمللی مرتبط و بررسی امکان توسعه شاخصهای بومی متناسب با نهادهای مالی.
- توجه به الزامات داخلی: بررسی پیوند ملاحظات محیطزیستی و حاکمیتی با رویههای اعتباری و مدیریتی، با توجه به قوانین، مقررات و الزامات داخلی مرتبط.
۲. زیرگروه صنعت و تولید پایدار
بخش صنعت از مهمترین حوزههای اثرگذار بر مصرف انرژی، بهرهبرداری از منابع و انتشار آلایندهها به شمار میرود و از این منظر، گذار به الگوهای تولید پایدار در آن اهمیت ویژهای دارد. این زیرگروه با تمرکز بر مفاهیمی چون مدیریت انرژی و کربن، اقتصاد دایرهای، بهرهوری منابع و سنجش اثرات زیستمحیطی، در پی ارتقای ظرفیت دانشی و اجرایی فعالان صنعتی در حوزه ESG است.
در این مسیر، استفاده از استانداردها و چارچوبهای شناختهشده بینالمللی، از جمله پروتکل گازهای گلخانهای و رویکردهای مرتبط با تحلیل چرخه حیات، میتواند مبنایی مناسب برای آموزش، ارزیابی و طراحی راهکارهای کاربردی فراهم سازد. این زیرگروه همچنین با توجه به قوانین و الزامات داخلی مرتبط با محیطزیست، پسماند و بهرهوری، بر توسعه ادبیاتی عملیاتی و متناسب با شرایط کشور تأکید دارد.
محورهای فعالیت
- مدیریت کربن و انرژی: آموزش روشهای شناسایی، اندازهگیری و کاهش مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانهای در واحدهای صنعتی، از فعالیتهای داخلی سازمان تا مصرف انرژی و زنجیره تأمین
- اقتصادچرخشی و مدیریت منابع: ترویج رویکردهای مرتبط با کاهش ضایعات، استفاده مجدد، بازیافت، تحلیل چرخه حیات و ارتقای بهرهوری آب و مواد اولیه.
- زنجیره تأمین پایدار: آشنایی با اصول ارزیابی تأمینکنندگان بر اساس معیارهای ESG و توسعه مفاهیم خرید مسئولانه و پایدار.
- توجه به الزامات داخلی: تبیین و بررسی الزامات قانونی و اجرایی مرتبط برای استفاده در برنامههای آموزشی، راهنماهای کاربردی و ارتقای آمادگی سازمانی.
۳. زیرگروه بیمارستان و سلامت پایدار
بخش سلامت، افزون بر نقش بنیادین خود در ارائه خدمات درمانی، از منظر مصرف منابع، تولید پسماندهای ویژه، الزامات ایمنی و بهداشت و کیفیت محیط ارائه خدمت نیز حائز اهمیت است. در این چارچوب، توجه به مفهوم سلامت پایدار میتواند به کاهش اثرات محیطزیستی مراکز درمانی، ارتقای سلامت و ایمنی کارکنان و تقویت کیفیت خدمات کمک کند.
این زیرگروه با رویکردی آموزشی و کاربردی، به تبیین ابعاد پایداری در بیمارستانها و مراکز درمانی میپردازد و تلاش میکند زمینه فهم بهتر، انطباق تدریجی و بهکارگیری مؤثرتر رویکردهای ESG را در این بخش فراهم آورد. در این مسیر، ضوابط مرتبط با مدیریت پسماندهای پزشکی، الزامات اعتباربخشی و سایر الزامات حوزه بهداشت، ایمنی و محیطزیست نیز مورد توجه قرار میگیرد.
محورهای فعالیت
- مدیریت پسماند و کاهش اثرات زیستمحیطی: ترویج اصول مدیریت صحیح پسماندهای پزشکی و بررسی شاخصهای مرتبط با مصرف آب، انرژی و پسماند در مراکز درمانی.
- سلامت، ایمنی و رفاه کارکنان: توجه به کیفیت محیط کار، پیشگیری از فرسودگی شغلی و ارتقای سلامت و ایمنی کارکنان مراکز درمانی، با تأکید بر فرهنگ پیشگیری، یادگیری سازمانی و گزارشدهی مسئولانه
- مسئولیت اجتماعی: بررسی شاخصهای اجتماعی، تعامل با ذینفعان، مشارکت اجتماعی و تقویت شفافیت و پاسخگویی در مراکز درمانی.
- حاکمیت و مدیریت پایدار: توجه به نقش ساختارهای مدیریتی، مسئولیتپذیری سازمانی و همراستایی با رویکردهای نوین کیفیت، ایمنی و پایداری.
- توجه به الزامات داخلی: تبیین و پایش الزامات مرتبط با پسماند، محیطزیست، ایمنی و بهداشت با هدف حمایت از آموزش و ارتقای انطباق سازمانی.
رئیس کارگروه
